Tag Archives: nauka hiszpańskiego

Języki Ameryki

Wśród 500 milionów osób, dla których język hiszpański jest językiem ojczystym, aż 350 to mieszkańcy Ameryki Łacińskiej. Czym różni się używany przez nich język hiszpański od tego z Półwyspu Iberyjskiego? Hiszpański hiszpańskiemu nierówny, a języki Ameryki Łacińskiej to temat rzeka, dlatego poniżej przedstawiamy te ciekawsze i bardziej charakterystyczne trendy.

Group of Latin people smiling - isolated over a white backgroundAmeryka Łacińska jest niczym językowa gąbka, chłonąca zapożyczenia i przyjmująca wpływy innych języków. Najpierw konkwistadorzy przywieźli ze sobą język hiszpański i portugalski, a następnie języki te znalazły się pod wpływem zarówno wewnętrznym (mieszanie się z językami rodzimymi) jak i  zewnętrznym (wpływy językowe kolejnych grup imigrantów z różnych części świata). Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z USA, do języka Ameryki Łacińskiej weszły liczne zapożyczenia angielskie, podczas gdy w Hiszpanii są one odrzucane. Hiszpanie nie używają  nawet słów, które już od dawna zadomowiły się w całej Europie. „Ok” to u nich “vale”, “Spiderman” to “El Hombre Arańa”, “hot dog” to “perrito caliente”, a “email” to “correo electronico”.
W Ameryce Łacińskiej natomiast często możemy spotkać tzw. spanglish, czyli nieoficjalny język, który powstał w wyniku mieszania języka angielskiego z hiszpańskim.

Zarówno ze względu na różnorodne wpływy jak i wielką powierzchnię Ameryki Łacińskiej, występuje na jej obszarze niezliczona liczba dialektów. Oto kilka najciekawszych i najbardziej charakterystycznych:

Hiszpański amazoński: Na obszarze Amazonii dominujący wpływ na język mają zwroty i wyrażenia związane z florą, fauną i ich oddziaływaniem na życie człowieka oraz odwrotnie.

Hiszpański boliwijski: W Boliwii regionalizmy występują szczególnie w języku mówionym i są charakterystyczne dla departamentu Santa Cruz de la Sierra. W kraju wciąz żywe są języki Indian Keczua i Ajmara. W sumie oprócz urzędowego hiszpańskiego występuje tu 36 języków lokalnych. Stąd duża część Boliwijczyków jest kilkujęzyczna.

Hiszpański karaibski: Usłyszeć w nim można wpływy europejskich dialektów języka hiszpańskiego – andaluzyjskiego i kanaryjskiego oraz języków afrykańskich. Używany jest na Kubie, Dominikanie, w Puerto Rico jak również na wybrzeżu oraz w głębi Wenezueli, północnej Kolumbii oraz większości Panamy. To własnie ten dialekt jest najczęściej słyszany w Miami, Nowym Jorku oraz …wśród piosenkarzy salsy.

Hiszpański andyjski: Wzdłuż łańcucha górskiego Andów, od Ekwadoru aż po zwrotnik Raka wciąż żywe są wpływy języków Quechua i Aymara oraz innych ,wymarłych już języków Ameryki Południowej.

Hiszpański chilijski: Od innych dialektów różni się przede wszystkim wymową, składnią oraz słownictwem. Charakteryzuje się występowaniem wielu intonacji i zabarwień w zależności od okoliczności ich użycia oraz koniugacją drugiej osoby liczby pojedynczej ().

Hiszpański meksykański: Hiszpański, którego używają Meksykanie, szczególnie Ci zamieszkujący centralną część kraju ma rodzime podłoże w języku Nahuatl wywodzącym się od Azteków, z mocnym wpływem kastylijskim. Jest on zdecydowanie wyraźny w słownictwie, a ledwo zauważalny w gramatyce. Często wyrazy pochodzenia hiszpańskiego i języka Nahuatl koegzystują ze sobą i są używane wymiennie. To własnie z tego dialektu pochodzą polskie: chili, kakao czy awokado.

Hiszpański północnomeksykański: Hiszpański północnej części Meksyku, a więc stanów: Chihuahua, Sonora, Nuevo León, Sinaloa i  Coahuila różni się od tego używanego w innych częściach kraju przede wszystkim intonacją tzw. północny akcent. Charakteryzuje się również zjawiskami seseo i yeismo. Seseo charakteryzuje się tym, że litery „s”,”z” i „c” występujące przed „i” i „e” wymawiane są jednakowo jako /s/.  Natomiast yeismo to wymowa zarówno „y” jak i zbitki „ll” jako /j/.

Hiszpański paragwajski: Hiszpański używany w Paragwaju oraz w argentyńskich prowincjach Misiones, Corrientes, Formosa i Chaco charakteryzuje się silnym wpływem  języka Indian Guarani, który w Paragwaju jest powszechnie używany. Większość populacji Paragwaju jest zatem dwujęzyczna. Z języka guarani trafiły do nas słowa: pirania, jaguar czy tukan.

Hiszpański portorykański: Portorykańska odmiana języka hiszpańskiego wyróżnia się kilkoma ciekawymi zjawiskami fonetycznymi. Jednym z nich jest zacieranie się różnicy w wymowie „r” a „l”, w wyniku czego  na ulicach słyszymy /señol/zamiast /señor/, a nawet /Puelto Rico/ zamiast /Puerto Rico/. Kolejną cechą fonetyczną jest ‘zjadanie’ „s” na końcu wyrazów i zamienianie je na „h” stąd np. powszechnie używane /adioh/!

Hiszpański Buenos Aires: Różni się od kastylijskiego i reszty dialektów Ameryki Łacińskiej formą zaimka ‘ty’, który w tym regionie to vos, a nie tak jak zwykle . Słowa różnią się również akcentem oraz wymową zbitki „ll”, która tu potrafi brzmieć nawet jak angielskie /sh/! Na obszar ten zawsze napływały liczne grupy imigrantów, szczególnie z Włoch i Francji, których język łączył się z tym napotkanym na kontynencie, co słychać we współczesnym języku. Ponadto, kilkadziesiąt lat temu, w argentyńskich więzieniach powstał slang nazywany lunfardo, charakteryzujący się wieloma zapożyczeniami włoskimi. Obecnie wyszedł on poza mury więzień i został włączony do użytku publicznego na terenie całej Argentyny.

Języki Ameryki łacińskiej odzwierciedlają jej piękno i różnorodność oraz często burzliwą historię i złożoną kulturę.

Na podstawie: http://www.spanish-translator-services.com/articles/latin-american-spanish.htm